مقدمه
در دنیای معاملات و کسبوکار، استفاده از چک به عنوان یکی از ابزارهای پرداخت رایج است. اما گاهی اوقات ممکن است چک صادر شده برگشت بخورد و دریافتکننده وجه نتواند پول خود را دریافت کند. این موضوع باعث ایجاد مشکلات مالی و حقوقی برای افراد و شرکتها میشود. در این مقاله به توضیح رسمیچک برگشتی و روشهای قانونی وصول مطالبات در دو قالب کیفری و حقوقی میپردازیم و نکات مهمی را در این زمینه بیان میکنیم.
رسمیچک برگشتی چیست؟
رسمیچک برگشتی به چکی گفته میشود که به دلایلی مثل موجودی ناکافی، دستور عدم پرداخت از سوی صادرکننده، یا سایر اشکالات در سیستم بانکی، مبلغ آن پرداخت نمیشود و بانک این چک را به اصطلاح برگشت میزند. این نوع چک تفاوتهایی با سایر چکها دارد چرا که معمولاً برای معاملات بزرگتر و مطمئنتر استفاده میشود و ضمانت خاصی بر آن وجود دارد.
علل برگشت خوردن چک
- عدم وجود موجودی کافی در حساب صادرکننده
- مسدود بودن حساب صادرکننده
- مغایرت در امضا یا مشخصات چک
- سابقه قضایی یا بدهی معوق صادرکننده چک
- عدم ارائه چک به بانک در مهلت قانونی
اهمیت وصول مطالبات و چگونگی آن
وصول مطالبات یکی از مهمترین دغدغههای کسبوکارها و افراد است؛ چرا که عدم دریافت به موقع وجه میتواند به مشکلات نقدینگی و ضررهای مالی منجر شود. روشهای قانونی وصول مطالبات بر دو نوع کلی کیفری و حقوقی دستهبندی میشوند که هرکدام فرآیندها و شرایط خاص خود را دارند.
روشهای کیفری وصول مطالبات چک برگشتی
در روش کیفری معمولاً پرونده از طریق شکایت کیفری پیگیری میشود. این شکایت بر اساس قانون صدور چک در اکثر کشورهای دارای بندها و مقررات مشخصی است. مهمترین مراحل این روش عبارتند از:
- ارشاد به محاکم کیفری: شاکی میتواند با ارائه شکوائیه به دادسرا یا دادگاه کیفری خواستار پیگیری شود.
- صدور گواهی عدم پرداخت: قبل از هر اقدامی، باید گواهی عدم پرداخت از بانک دریافت شود که نشاندهنده برگشت خوردن چک است.
- دادگاه کیفری: در جلسه دادگاه طرفین برای ادعای خود صحبت میکنند و قاضی پس از بررسی ادله رای صادر میکند.
- مجازاتها: صادرکننده چک در صورت محکومیت ممکن است مجبور به پرداخت مبلغ چک، خسارت، و حتی مجازاتهای حبس یا جزای نقدی شود.
روشهای حقوقی وصول مطالبات چک برگشتی
در پیگیری حقوقی، موضوع بیشتر حول مطالبه وجه از طریق دادگاههای حقوقی میچرخد. در این روند:
- تقدیم دادخواست: شاکی ابتدا دادخواستی را به دادگاه حقوقی ارائه میدهد.
- رسیدگی دادگاه: دادگاه مدارک و مستندات دو طرف و گواهی عدم پرداخت را بررسی میکند.
- صدور حکم: در صورت صحت ادعا، دادگاه حکم به الزام به پرداخت مبلغ چک میدهد.
- اجرای حکم: در صورت عدم پرداخت توسط صادرکننده، شاکی میتواند درخواست اجرای حکم نماید و اموال صادرکننده توقیف یا مصادره شود.
مزایا و معایب روشهای کیفری و حقوقی
- روش کیفری: دارای بازدارندگی بالا و مجازات شدید برای صادرکننده چک است، اما ممکن است زمانبر باشد و نیاز به مراحل قانونی پیچیده داشته باشد.
- روش حقوقی: قابلیت مطالبه خسارت و جبران ضررهای مالی را دارد ولی ممکن است اجرای حکم به طول انجامد و نیاز به صرف هزینههای بیشتر داشته باشد.
نکات مهم در مواجهه با چک برگشتی
- در اولین فرصت نسبت به دریافت گواهی عدم پرداخت از بانک اقدام کنید.
- مشاوره حقوقی دریافت کنید تا بهترین روش وصول مطالبات را انتخاب کنید.
- مراحل قانونی را به دقت و طبق مهلتهای مقرر در قانون طی کنید.
- استفاده از روشهای جایگزین مثل صلح و سازش نیز میتواند موثر باشد.
نتیجهگیری
رسمیچک برگشتی یکی از مسائل مهم در نظام مالی کشورها است که میتواند بر اقتصاد و روابط تجاری تاثیر بسزایی داشته باشد. شناخت دقیق روشهای قانونی وصول مطالبات کیفری و حقوقی به افراد و کسبوکارها این امکان را میدهد که در مواقع بروز این مشکل، بهترین راهکار را انتخاب کرده و مطالبات خود را به صورت مطلوب و قانونی دریافت کنند.
