به گزارش خبرنگار مهر، در پی تحولات اخیر و آنچه برخی ناظران از آن بهعنوان تغییر موازنه به نفع جمهوری اسلامی ایران یاد میکنند، این پرسش مطرح شده است که در صورت نقض قواعد و مقررات از سوی طرفهای مقابل، واکنش حقوقی ایران چه خواهد بود و آیا این روند میتواند در نهایت به سود کشور تمام شود.
در همین خصوص امیرحافظ سلیمانی، وکیل پایه یک دادگستری در گفتگو با خبرنگارمهر، با تأکید بر واقعیتهای نظام بینالملل اظهار کرد:آنچه تعیینکننده است، صرفاً متن قوانین نیست، بلکه قدرت در اجرای قانون و تحمیل اراده حقوقی است. به گفته وی، در سالهای اخیر بارها مشاهده شده که طرفهای غربی خود آغازگر نقض تعهدات بودهاند.
«اقدامات متقابل»؛ حق ایران در برابر نقضهای مکرر
این حقوقدان با اشاره به مبانی حقوقی پاسخ ایران تصریح کرد:در حقوق بینالملل مفهومی به نام «اقدامات متقابل» وجود دارد؛ به این معنا که وقتی یک طرف تعهدات خود را زیر پا میگذارد، نمیتواند انتظار پایبندی یکجانبه از طرف مقابل داشته باشد.
وی تأکید کرد:ایران نهتنها حق، بلکه اختیار دارد که در چنین شرایطی، در چارچوب حقوق بینالملل پاسخ متقابل و قاطع ارائه دهد و حتی برخی محدودیتها را کنار گذاشته یا تعهدات خود را بهصورت هدفمند کاهش دهد؛ اقدامی که به گفته او، نه نقض، بلکه بازگرداندن توازن حقوقی است.
روایتسازی یکطرفه در برابر واقعیت حقوقی
سلیمانی در واکنش به دیدگاههایی که این اقدامات را نقض قانون تلقی میکنند، گفت:این برداشتها نمونهای از روایتسازی یکطرفه است. اگر کشوری سالها تعهدات خود را نقض کرده و فشار حداکثری اعمال کرده باشد، پاسخ طرف مقابل «نقض» محسوب نمیشود، بلکه واکنشی مشروع است.
وی معتقد است که در بسیاری از موارد، همین اقدامات باعث شده طرف مقابل ناچار به عقبنشینی و پذیرش واقعیتهای جدید شود.
قانون از محدودیت تا ابزار اقتدار
به گفته این حقوقدان، تجربه سالهای اخیر نشان داده است که هرجا ایران با اقتدار و هوشمندی وارد عمل شده، توانسته قواعد تحمیلی را به فرصت تبدیل کند.
وی در این باره افزود:این همان نقطهای است که قانون از یک محدودیت، به یک ابزار قدرت تبدیل میشود و امکان بازتعریف قواعد به نفع کشور فراهم میآید.
پشتوانه داخلی و ضرورت تصمیمات راهبردی
سلیمانی در بخش دیگری از اظهارات خود با اشاره به جایگاه این رویکرد در داخل کشور تأکید کرد:در داخل، چارچوب قانون کاملاً مشخص است، اما قانونگذار ابزارهای لازم را برای مواجهه با شرایط خاص پیشبینی کرده است.
به گفته وی، تصمیماتی که در راستای حفظ منافع ملی اتخاذ میشود، نهتنها قابل دفاع، بلکه ضروری و اجتنابناپذیر است و میتواند بهعنوان پشتوانه اقتدار ملی عمل کند.
اقتدار حقوقی در برابر یکجانبهگرایی
این حقوقدان در پایان خاطرنشان کرد:درجهانی که برخی قدرتها خود را فراتر از قانون میدانند، پایبندی یکطرفه به تعهدات نهتنها عقلانی نیست، بلکه میتواند به ضرر منافع ملی تمام شود.
به گفته وی، ایران نشان داده که هرجا لازم باشد، در چارچوب حقوقی اما با اقتدار و قاطعیت عمل میکند و همین رویکرد، موازنه را به نفع کشور تغییر داده و مسیر شکلگیری نظمی را فراهم کرده است که در آن، یکجانبهگرایی جای خود را به توازن و مقابلهبهمثل میدهد.
